Beşer Esad’ın düşünceleri ve psikanalizi için başta ailesi ve yakın çevresini incelemek gerekir.

Babası Hafız Esed Suriye’nin Alevi mezhebinden olup gücünü darbeyle elde etmiştir. Soğuk savaş dönemlerinde Araplar ile İsrail savaş halindeyken Hafız Esed gücünü halka kabullendirip iktidarı ele geçirmiştir. Bu süreç gelişirken Hafız Esed’in halkına zulmetmesine ve onların katline sebep olması Suriye halkının zihninde kötü hatıraların kalmasına neden olmuştur. Esed’in devletini inceleyecek olursak; Esed hükümete karşı gelenlere son derece nizamiyeci ve despot bir anlayışa sahiptir. Esed 30 yıla yakın hiçbir rakip olmadan sırtını güce yaslamıştır. Esed şuan psikolojik olarak zedelenmiş, topluma karşı soykopat, sabırsız,merhametsiz,isteklerinin anında yerine getirmesini isteyen bir ruh haline sahiptir.

Hafız Esed’inBasel, Beşer ve Mahir adında üç oğlu vardır. En büyükleri Basel, babası gibi sözü bir ve dik kafalıydı. Gücü elde etmek için hiçbir engel tanımayacak bir karaktere sahipti. Sonunda babası tarafından öldürüldü. Böylece Basel’in güce kavuşma hırsıda sonsuza dek toprağa gömülmüş oldu.

İkinci oğlu Beşardır ki Abisiyle gücü elde etmek için hep rekabet içerisindeydi. Beşar küçüklüğünde Abisini aşağılayarak, onun itibarını zedelemek için uğraştı. Üçüncü kardeşleri ise Mahir’di. Her ailenin küçük ferdi gibi büyüklerin adımlarını izlemekteydi ve hiçbir zaman gücü elde etmek için risk almadı; babasına ve Abilerine hizmet etmekle yetindi. Beşar Esad üçlü duygusal yapıda büyüdü. Babası ile olan psikolojik benzerliğinden devamlı olarak babası gibi tek güç olmak çabası göstermiştir.Ama onun bu konudaki yetersizliği yakın çevresi ve destekleyenleri tarafından güçsüz bir resim çizilmesine sebep oldu. Buda Esad’ın babası gibi başarısız olmasına yol açtı. Esad’ın öfke birikimi bozuk davranışların yükselmesine, psikolojik darbelerin artmasına sebep olmuştur. Kardeşi ile olan ilişkisi kıskançlık, rekabet ve onu yok etme duygusu üzerine kuruluydu. Annesiyle olan ilişkisi yarım kalmış ve bitmemiş duygu değişimleriydi. Anlatılan psikolojik ilişkileri, yakın çevresi ve çocukluk dönemi şartları, onun büyüme sürecinde etkilidir. Bu maddelerden dolayı Esad’ın obsesifruhu, sabırsız olmasına sebep olmuştur. Şimdi elimizde olan sonuçlara göre onun ruh halini daha detaylı incelemeye başlayabilir ve onun davranışlarını daha rahat resm edebiliriz.

Vücut dilini analiz edecek olursak toplantılarda, hatta özel çevresinde ve aile içinde gördüğümüz ilk şey davranış ve yüz hareketleridir. Esad soğuk ve hiçbir heyecan olmadangayet rahat ve doğaldır. Duyguları çok sahte görünür ve her zaman dramatik davranış gösterir. Kişilik bozukluğu olan bazı insanlar gibi el ve vücut hareketleri, kelime tekrarı takıntısı vardır. İfadelerinin üzerinde durma şekli, baş ve el hareketleri, obsesifdavranışları, zihinsel ve duygusal organizasyonda onun içinde bulunduğu psikolojik hali bize gösterir.

Buna göre temel yapısı ve davranışı ıstıraplı olduğunu gösterir. Filmleri ve sahneleri inceleyerek çeşitli konulara bakınca, ıstıraplı davranışlarından emin oluruz. Hızlı hızlı konuşmasından ve aynı kelimeleri tekrarlamasından, endişelibakışından, el ve vücut hareketlerinden ıstırabını kendinden uzaklaştırmak için sarf ettiği çabayı görüyoruz. Budavranışlar; ıstırabının temelini ve zararlı üçgeninin Anne, Baba ve Kardeşten oluştuğunu, çok gergin bir çocukluk dönemi geçirdiğini sergiliyor.

Beşarın çocukluk dönemini kötü geçirdiğini Suriye’deki iç kriz ve dünya krizine gösterdiği reaksiyondan görebiliriz. Babası gibi halkına şiddet kullanarak vahşi cinayetler işleterek insanlarda korkuya sebep olmuştur. Çok fazla asker ve koruma etrafında olduğu için herkesi şüpheye düşürmüştür. Büyük kardeşleriyle olan kötü ilişkisini hiçbir sıkıntı yokmuş gibi halka sergilemiştir. Yapmış olduğu güç savaşının anlamı ise, ’’Güce kimseyi kendime ortak etmem. Çünkü hiçbir zaman kardeşim güce beni ortak etmedi. Esad’ın annesi ile ilişkisi çok farklıydı; annesi ile olan güven problemi Abisi, küçük kardeşi ve annesinin sonsuz sevgisinin ortasında bulunması, günümüzdeyseBeşarEsad’ın diğerlerinin sunduğu sulhe karşı yaşadığı tereddütlerin simgesidir. Kardeşler Esad’ın düşüncelerine göre güvensiz, yalancı ve beceriksiz insanlardır. Amaçları sadece ona zarar vermektir.

Bunların sonucu ise Esad’ın acımasız katliamlarına Suriye içerisinde devam etmesidir. İktidar ışığı doğrultusunda kötümserlik saplantısı ve seçmiş olduğu davranışları, hiçbir zaman yumuşatılamaz ve hiçbir değişikliği kabullenmez. Sonsuza dek zedelenmiş olan güven problemini, obsesif davranışlarıyla kontrol altına almaya çalışacaktır.

Benim önerim Esad’ın karşıtları Esad’ın ruhsal durumunu bilerek hareket etmeli, böylece saplantı kontrolü öncesi ve sonrasının anlaşılmasına yol açabilsinler. Eğer ki bir yöntem ıstırabını artırıyorsa obsesyon mekanizmasının öncesini göstermektedir; depresyona sebep oluyorsa obsesyon sonrasını göstermektedir.

Yazan: Psikoanalist Dr. Amin Hosseini